Hantavirüs Hakkında Bilinmesi Gereken Tüm Bilgiler

Tarihte küresel salgınlar acı sonuçlara sebep olmuştur. İspanyol gribi, kolera, veba, çiçek, HIV/AIDS, kızamık bunlardan bazıları. Şimdi ise Koronavirüs salgını dünyayı kasıp kavuruyor.Çin’in Wuhan şehrinden dünyaya yayılan virüs 400.000‘den fazla insanda görüldü, 20.000‘e yakın can aldı. Tabi bu veriler bugunün tarihindeki veriler, ilerleyen dönemlerde ne olur ne değişir bilemiyorum.Koronavirüs tehdidi hala geçmemişken Çin’de yeni bir virüs vakası can aldı.”Hantavirüs”. Bu yazımda sizlere bir çok kaynaktan edindiğim Hantavirüs ile ilgili bilgiler vereceğim. Bu arada Microsoft firması Koronavirüs ile ilgiili vaka sayısı, ölüm sayısı,ülke dağılımları gibi güncel verilere ulaşabileceğiniz bir site açtı. “Covid-19 Tracker” adlı siteye bu linkten erişebilirsiniz. (Açılan sayfada 5 saniye bekleyip devam ete tıklayın link açılacaktır.)

SALGINGÖRÜLEN YILLARTAHMİNİ ÖLÜM SAYISI
Jüstinyen Vebası542-546100 milyon
Kara Ölüm(2.Veba)1346-135350 milyon
İspanyol Gribi1918-191950-100 miyon arası
HIV/AIDS1981-Günümüz39 miyon
Kolera1817-Günümüz10 milyondan fazla
Çiçek HastalığıMÖ 10.000-1979300 milyon

Hantavirüs nedir?

Hantavirüs, Bunyaviride ailesine mensup ve tıpkı Koronavirüs gibi bir RNA virüsü. İlk defa Güneykore’nin Hantaan Nehri’nde izole edildiği için bu ismi almış. Almanya’da 2017 yılında Robert Koch Ensititüsü tarafından 1713 Hantavirüs enfeksiyonu tespit edildi.Geçtiğimiz günlerde ise Çin’de otobüste ölen bir kişide Hantavirüs tespit edildi ve 32 kişi karantiya alındı. Hantavirüs HFRS‘ye yani Ateşle Seyreden Renal Sendroma genellikle Asya ve Avrupa’da neden olurken HPS yani Hantavirus Pulmoner Sendrom’a ise genellikle Amerika’da neden olmuştur. Virüs alındıktan sonra ortalama 1-5 hafta sonra bulgular görününr. Ayrıca, Kırım Kongo Kanamalı Ateş’e sebep olan “nairovirus” ile aynı ailedendir.Dünyada en sık Arjantin, Şili, Brezilya, ABD, Kanada ve Panama’da rastlanılmıştır.

virus
Virüslerin etki mekanizmasını anlatan temsili çizim.

Hantavirüs enfeksiyonları ve belirtileri nelerdir?

Hantavirüs enfeksiyonları, kişinin damar çeperlerinde hasara neden olur. Damar geçirgenliğinin artması ve trombositopeni sonucu hemorajik (kanamalı) belirtiler seyredebilir. Hipertansiyon, akciğer ödemi, böbrek yetmezliği ve şoka giden ölümcül sonuçlar doğurabilir.

Erken Belirtiler:

  • Yorgunluk
  • Ateş
  • Kalça, sırt, omuz gibi büyük kas gruplarında ağrı
  • Baş ağrısı, baş dönmesi, karın ağrısı, ishal, kusma, bulantı gibi nonspesifik semptomlar

Geç Belirtiler:

  • Hastalık başlangıcından itibaren 4-10 gün sonra HPS gelişir.
  • Akciğer ödemi ve buna bağlı öksürük, nefes darlığı gibi geç bulgular görülür.
  • HFRS gelişmişse oliguri (idrar miktarında azalma), ve böbrek yetmezliği gelişir.
  • Nadiren geç tablo olarak kulak ve boğaz ağrısı görülebilir.

HPS ve HFRS mi? Onlar nedir? Hantavirüs Enfeksiyonları:

HPS yani Hantavirus Pulmoner Sendrom, Hantavirüs’ün sebep olduğu enfeksiyonlardan biridir. Genellikle Amerika‘da görülür. HPS, ateş, kas ağrısı, peteşiyel kanamalar (Deri altında 3mm’den küçük kanama), karın ağrısı, baş ağrısı, öksürük, bulantı, kusma gibi nonspesifik klinik bulgularla başlar. Nonspesifik semptom, belli bir hastalığı işaret etmeyen semptom demektir. Bu semtomlar ardından aniden takipne (hızlı solunum), taşikardi (kalp çarpması), hipotansiyon, akciğer ödemi ve akut solunum yetmezliği sonucu ölüm gerçekleşir.

HFRS yani Ateşle Seyreden Renal Sendrom, Hantavirüs’ün sebep olduğu enfeksiyonlardan biridir. Genellikle Asya ve Avrupa‘da görülür. 1-2 haftada ortadan kalkan ateş ile başlar. Ardından bulantı, kusma, iştahsızlık, halsizlik, konjüktivis, proteinüri, hiper veya hipotansiyon eşlik eder. Sonrasında olgüri, anüri, diürez ve böbrek yetmezliği görülebilir. (Proteinüri: Kandaki albümin proteinin idrarda bulunması. Anüri: İdrar çıkaramama. Diürez: İdrar miktarında artış.)

Hantavirüs bulaşıcı mı? Bulaşma yolları nelerdir?

Hantavirüs bulaşıcı bir virüstür. Taşıyıcısı ise fare ve diğer bazı kemirgenlerdir. Bu sebeple özellikle kırsal bölgelerde yaşayan insanlar için çok tehlikelidir. Kemiricilerde kronik asemtomatik (Belirtisiz,sessiz seyreden) enfeskiyona neden olur. Hantavirüs fare ve diğer bazı kemiricilerin en yoğun olarak dalak, böbrek ve en çok akciğerlerine yerleşir. Hantavirüsüne sahip olan kemiricilerin idrarı, dışkısı ve sekresyonları(salgıları) çevreyi ve ortam havasını enfekte edebilir. Kemirgenler Hantavirüsü ile hasta olmazlar sadece taşıyıcı olurlar. 1 ile 12 ay boyunca Hantavirüsü’nü çıkartılarıyla yayarlar.

Pamuk Faresi olarak bilinen Sigmodon hispidus Hantavirüs taşıyıcılarındandır.

Hantavirüsü’nün bulaşması ile ilgili bilinmesi gerekenler:

  • Kemirgenlerin ısırmasıyla virüsün geçişi çok nadirdir. Daha çok bu hayvanların Hantavirüs bulaşmış çıkartılarının solunmasıyla bulaşır.
  • Hantavirüs insandan insana temasla geçmez.
  • Yiyeceklerle bulaşması şüphelidir çünkü Hantavirüs mide asitine karşı dirençsizdir.
  • Kedi, köpek gibi evcil hayvanlar ve inek, tavuk gibi çiftlik hayvanları ile direk geçemez. Fakat bu hayvanlar kemiricilerin çıkartılarını taşıyarak bu virüsü bulaştırabilir.
  • Kan transfüzyonuyla Hantavirüsü bulaşmaz. (Transfüzyon: Kan veya kan ürünlerinin bireyin dolaşım sistemine doğrudan dahil edilmesi)

Hantavirüs’ün kuluçka dönemi ne kadar ?

Hantavirüs’ün kuluçka dönemi kesin olmasa bile 12 ile 21 gün arasındadır.İstisna durumlarda kişisel immün baskılanma durumlarında, sıcaklık ve nem oranına bağlı olarak 5-60 gün arası olabilir

Hantavirüs’ün tedavisi veya aşısı var mı?

Hantavirüs’ün aşısı veya spesifik bir tedavisi yoktur. Hastanın hayati fonksiyonları desteklenmelidir. Bilim insanları aşı çalışmlarını hala sürdürmektedir.

Hızla mutasyona uğrayarak değişen hastalıklara karşı aşı geliştirmek neredeyse imkansız.

Hantavirüs’ten nasıl korunabiliriz?Korunma yöntemleri nelerdir?

  • İlk koruma yöntemi yerleşim yeri çevresinde kemirgenlerin kontrolüdür.
  • Evde vs. kemirgen beslenmemelidir.
  • Evde bulunan kedi eğer bir fareyi yemişse dikkatli olunmalıdır.
  • Kemirgen yaşayan yerlere temastan kaçınılmalı, maske ve eldiven takılmalı, dezenfektan kullanılmalıdır.
  • Kapı ve pencerelere sineklik takılmalıdır.
  • Çöp konteynırları kapalı tutulmalıdır.
  • Rögar kapakları tamir edilmelidir.
  • Bulaşma şüphesi varsa virüsün temas etme ihtimali olan kısımlar dezenfekte edilip doktora başvurulmalıdır.
  • Fare olduğu tahmin edilen yerler temas edilmeden deterjanlı suyla temizlenmelidir.
  • Kemirgen leşlerinin bulunduğu bir alanda bulunmak zorunda olanlar eldiven ve maske takmalı, ortama temas etmeden çamaşır suyuyla bulunduğu yeri dezenfekte etmelidir.

Sonuç:

Bu zamana kadar bir takım salgınlar olmuş, hala da oluyor. Salgın hastalıklardan en iyi kurtulma ve korunma yöntemi temizliktir. İnsanlar temizliği bir ihtiyaç olarak kabul ederse hastalıklardan korunurlar. Bağışıklık sistemimiz her gün binlerce bakteri, virüs ve daha birçok etkenle savaşıyor. ona en iyi şekilde yardımcı olmak temizlik ile mümkündür.Lütfen el ve beden temizliğimize dikkat edelim. Bir diğer önemli nokta ise salgın hastalıkların yayıldığı durumlarda hastalık etkenini taşıyan kişiler izole edilmelidir. Onların yanına gidilmemeli, onların da bulundukları yerlerden çıkmasına izin verilmemelidir. Salgın hastalık böylece daha fazla yayılmadan bitecektir. Koronavirüs’ü için yapılan #EvdeKal #EvindeKal #EvdeHayatVar gibi kampanyaların yapılmasının sebebi budur.Lütfen bu çağrılara uyalım. Evimizde kalalım, ellerimizi ve bedenimizi temiz tutalım. Evde kalın, Temiz kalın, Sağlıcakla Kalın 🙂

Kaynakça:

Yazar: enesaricioglu

Ben Enes ARICIOĞLU.2000 yılında Erzurum’da doğdum.İlk okulu Özel Güneş Koleji’nde Liseyi Özel Final Koleji’nde okudum.Şuan da üniversite sınavı(YKS) sonuçlarını beklemekteyim.Bilgisayarlar,elektrik ve elektronik,makineler,teknoloji vb. konulara çocukluktan beri ilgi duyuyorum.Kendimi bu alanlarda geliştirmeye çalışıyorum.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir