Bilgisayar Alırken Nelere Dikkat Edilmelidir?

Herkese merhabalar!Günümüzde bilgisayarlar artık bir ihtiyaç olmuş durumda.Hatta bazı durumlarda zorunluluk haline geldi.Ama bilgisayar alırken gördüğümüz bazı özellikler, çevreden duyduğumuz aslı olmayan sözler veya satıcının pazarlamacılık gereği pireyi deve yapma taktikleri kafamızı karıştırabiliyor.Bende hem kendi bilgilerimi hem de birçok kaynaktan yaptığım araştırma sonuçlarını sizlere aktarmaya ve bilgisayar alırken dikkat etmemiz gereken etmenleri yazmaya karar verdim.

Hangi Amaçla Bilgisayar Alıyorsunuz?

Bilgisayar alırken dikkat etmemiz gereken ilk konu bilgisayarı hangi amaçla aldığımız.Genellikle üç amaç vardır:

  • Genel kullanım
  • İş istasyonları
  • Oyun

Eğer bilgisayarımızı e-postalara bakmak, internette gezinmek, basit ofis uygulamalarını kullanmak vb. amaçlarla kullanıcaksak genel kullanım seviyesinde bir bilgisayar yeterli olacaktır.Eğer bilgisayarı grafik tasarım, mühendislik uygulamaları, server hizmetleri gibi alanlarda kullanacaksak burda iş istasyonu seviyesinde bir bilgisayar sizin ihtiyaçlarınızı karşılayacaktır.Eğer yüksek kalitede oyunlar oynayacaksanız burda da bir oyun bilgisayarı gerekiyor.Ayrıca bilgisayarınızın masaüstü mü dizüstü mü olacağına karar vermelisiniz.Bu da bilgisayarınızı sıklıkla taşıyıp taşımayacağınıza bağlıdır.Diğer detayları ve donanımları yazının devamında başlıklar halinde anlatacağım.

Anakart: Vücut Kaliteli ve Sağlam Olmalı!

Anakart bilgisayardaki parçaların birbiri ile olan iletişimini sağlar.Bilgisayar alırken yeni ve geleceğe dair bir anakarta sahip olmasına dikkat etmelisiniz.Anakartın ilerleyen teknolojiye ayak uydurabilmesi gerekiyor.Bazı eksiklerinin de yazılım güncellemesiyle tamamlanabilmesi sizlere maliyet açıdan avantaj sağlar.Anakartta bulunan giriş-çıkış türlerininde fazla ve güncel portlar olması bilgisayarın dış dünya ile bağlantısını kolaylaştırır.Anakartın desteklediği işlemci soket türününde fazla olması iyidir.Böylece yeni çıkan bir işlemciyi bilgisayarınıza bağlarken uyuşmazlık engeliyle karşılaşmazsınız.RAM ve PCI soket miktarlarınında fazla olması RAM, ekran kartı veya başka kartların takviyesinin yapılmasına imkan verir.Aynı zamanda NVMe M2 gibi gelişmiş bağlantılarının olması hızlı, dayanıklı, ergonomik depolama birimlerinin bağlanmasına imkan verir.Ayrıca birçok anakartta dahili olarak ethernet, ses, ekran kartı bulunmakta.Bunların kalitesi ve yüksekliği bilgisayarınızın performansını etkiler.Ethernet kartının kalitesi ağ ve internet bağlantı hızını etkiler.Genel kullanımda anakart üzerinde bulunan bu kartlar yeterli gelmektedir.Detaylarına diğer başlıklarda gireceğim için anakart konusunda şunu söylemek istiyorum alacağınız bilgisayarın anakartı güncel, kaliteli ve dayanıklı olmalıdır.

anakart
Anakart bilgisayarın sinir ve damar ağı gibidir diyebiliriz.Tüm veri ve enerji anakart üzerinden geçer.

İşlemci(CPU): Beyin Önemli Tabi 🙂

İşlemci bilgisayarın beynidir.İşlemcinin kalitesi şüphesiz bilgisayarınızın kalitesine yansır.İşlemci konusunda bazı genel yanılgılar ve tartışmalar var.Bunlara birkaç örnek:

  • Intel mi AMD mi?
  • i7 işlemci i5’ten daha hızlıdır.
  • İşlemcinin çekirdeği çoksa hızlıdır vb.

Öncelikle şunu söylemeliyim Intel’in de AMD’nin de farklı amaçlar için üretilmiş işlemcileri var.Marka farkı bence kaliteyi etkilemiyor.Bugüne kadar sahip olduğum bilgisayarlar hep Intel işlemciye sahipti.Ama normal kullanıcı seviyesinde Intel ve AMD’nin bir farkının olacağını zannetmiyorum.Bildiğiniz farkları ve avantajları-dezavantajları yorumda belirtebilirsiniz.Bir diğer yanılgı Intel işlemcilerde i7 işlemci i5 ve i3 işlemciden daha hızlıdır yanılgısı.Burdaki sayılar işlemcinin teknolojisidir.Bazı i7 işlemcilerden daha hızlı olan i5 işlemciler var mesela.İşlemcilerde hızı belirleyen biçok faktör olsa da temel faktör işlemcinin frekansıdır.Bu hız GHz(GigaHertz) birimi ile ölçülür.Saniyede yapabildiği işlem sayısı demektir.Giga milyar anlamına gelir.Örneğin 3 GHz hıza sahip bir işlemci saniyede 3 milyar işlem yapma yeteneğine sahiptir.Bu yüzden alacağınız bilgisayarın işlemci frekansına dikkat edin.İşlemci çekirdeği konusuna gelirsek, birçok işlem için 4 çekirdekli bir işlemci yeterli gelmektedir.İş uygulamaları ve server bilgisayarlarında 8-16-22 vb. sayıda çekirdeğe sahip işlemciler kullanılıyor.Çekirdek sayısı bize çoklu işlem performansı hakkında bilgi verir.Yani direk hız demek değildir.Bu amacınızla ilgilidir.Günlük kullanım ve oyun bilgisayarlarında barındırdığı teknolojiler gereği Intel işlemcilerde i serisi, AMD işlemcilerde Ryzen, FX gibi seriler kullanılmaktadır.İş uygulamaları ve server sistemlerinde ise Intel işlemcilerde Xeon serisi, AMD işlemcilerde Opteron gibi seriler kullanılmaktadır.Önce amacımızı belirlemeli sonra işlemci serisi, hızı, çekirdeği gibi konularda karar vermeliyiz.İşlemcinin Cache Memory miktarınında fazla olması size avantaj sağlıyacaktır.İşlemcilerde isimlendirme, kullanılan K X gibi harfler, nm teknolojileri gibi konulara sonraki yazılarımda değinmek istiyorum.Yazının konusundan dışarı fazla çıkmak istemiyorum.

RAM: Hafızası kuvvetli olan 1-0 önde başlar!

RAM, Random Access Memory (Rastgele Erişimli Bellek) kelimelerinin kısaltmasıdır.Bilgisayarın hafızasıdır.Bir programı açtığınızda program RAM’e kaydolur.Burdan işlemciye geçer.Bir programı ilk çalıştırdığınızda açılma hızı sonraki çalıştırmalarınıza göre daha yavaştır.Çünkü program açılınca bilgisayar kapanana kadar RAM’de tutulur.Böylece ikinci açılışta hızlı açılır.RAM’ler işlemci hafızasından (Cache Memory) yavaş ama depolama birimlerinizden daha hızlı aygıtlardır.Bilgisayarda RAM olmadan bilgisayar açılmaz, görüntü gelmez.Bilgisayarınızda bulunan RAM miktarının fazla olması size yarar sağlar.Ayrıca RAM’lerin çalışma hızlarının yüksek olması da iyidir.Bu değer MHz şeklinde ölçülür.Tabi sadece RAM’in hızlı olması değil anakartınızın da bu hızı ve RAM miktarını desteklemesi önemlidir.RAM’lerin teknolojilerinin yüksek olması size daha yüksek hız daha az enerji tüketimi konusunda fayda sağlıyacaktır.Şu an en yükseği DDR4 teknolojisidir.Bilgisayar alırken buna dikkat etmeniz gerekmektedir.RAM teknolojisinin yüksek olması, hızının ve miktarının fazla olması bilgisayarınızın ve uygulamalarınızın daha kısa sürede açılması ve kasmadan çalışması demektir.

ram
Anakarta takılı olan RAM’ler

Ekran Kartı(GPU): Grafiğin yapı taşı!

Ekran kartı bilgisayardaki sinyalleri görebilmemizi sağlayan temel parçadır.İşlemciden aldığı sinyalleri görüntü sinyallerine çevirir.Monitöre gönderir.Bizde görürüz.Bu sinyaller oynadığımız oyun şeklinde, izlediğimiz film şeklinde, gezdiğimiz bir internet sitesi vb. şekillerde olabilir.Yani bu demek oluyorki oyunların, filmlerin, grafiksel programların ne kadar akıcı olmasını istiyorsak o kadar güçlü bir ekran kartına ihtiyaç var.En büyük iki üretici Nvidia ve AMD.Tartışmaya girmeyeceğim bu durum aynı işlemci konusunda bahsettiğim Intel vs AMD durumu gibi.Bu konuda da amacımız önemli.Oyun bilgisayarlarında barındırdığı teknolojiler gereği Nvidia markasının GeForce serisi, AMD markasının ise Radeon serisi kullanılır.İş uygulamaları ve server bilgisayarlarında ise Nvidia markasının Quadro serisi, AMD markasının FirePro serisi kullanılır.Tabi bu dediğim bir genelleme.Yani bu markaların başka serileri de var.Ben en çok bilinen ve kullanılanlarından bahsettim.Ekran kartınızın gücünü MHz biriminden frekansı, VRAM dediğimiz hafızası, bit değeri, GPU çekirdek sayısı gibi değerler belirler.Bunları ihtiyacınıza göre seçmelisiniz.Ekran kartı için size kısaca teknolojisinin yüksek olması yani güncelliği önemlidir diyebilirim şimdilik.Ekran kartı konusundaki ayrıntıları ayrı bir yazı olarak değerlendireceğim ilerde.

Depolama: Hızlı Ulaşılabilen Çok Bilgi İyidir!

Depolama konusunda hem çok alana hem de yüksek hıza ihtiyaç duyuyoruz.Şu anda birçok bilgisayarda SSD teknolojisi ihtiyaç haline geldi.Alacağınız bilgisayarda bir SSD olması açılış süresi ve akıcılık konusunda çok önemlidir.Burda SATA arabiriminden bağlanan klasik SSDler tercih edilebilir.Genel kullanım ve genel oyun deneyimi için yeterlidir.Daha üst uygulamalarda veya ben daha çok hız istiyorum diyorsanız NVMe M2 SSD’li bilgisayarlar tercih edebilirsiniz.5400 ve 7200 RPM hızlarına sahip HDD diskler eskide kaldı.SSD hem hızlı hem sessiz hem de güvenli bir depolama biçimidir.Ama HDD’ye göre maliyetlidir.Peki ne yapabilirsiniz?Bilgisayarınıza hem hızlı ama düşük kapasiteli SSD ve yüksek kapasiteli bir HDD takarsınız.Filmlerinizi vs. HDD’ye depolarsınız,programlarınızı SSD’ye kurarsınız.Böylece hem hız hem de kapasite sorununu çözmüş olursunuz.Tabi tamamen SSD kullanmak veya RAID gibi çözümler de var.Ama bunlar çok maliyetli oluyor.

hdd-ssd-ram-farki
HDD-SSD-RAM Hız Karşılaştırması

Isınma Sorunu ve Soğutma İhtiyaçları

Bilgisayarınızın performans artışı beraberinde bir ısınma problemini getirir.Fazla ısınan parçaların ömrü kısalır.Hatta yanma riski vardır.Bu yüzden bilgisayar alırken soğutma sisteminin kaliteli olmasına dikkat etmelisiniz.Masaüstü bilgisayarlarda fan soğutma sisteminin yanında kapalı devre sıvı soğutma sistemleri hatta daha da maliyetli olan açık devre soğutma sistemleri kullanılıyor.Bunlar görsellik ve soğutma açısından çok iyi olsa da maliyetleri yükseltmekte.Notebooklarda ise genel olarak fan soğutma sistemi kullanılsa da bazı ekstrem örneklerde sıvı soğutma sistemi var.Genel olarak baktığımızda fanların yeterli sayıda olması, hava yollarının açık olması, kullanılan ısı borularının kaliteli olması, termal macun gibi ek malzemelerin kaliteli olması iyi bir soğutma için yeterlidir.Ancak çok güçlü oyuncu sistemlerinde sıvı soğutma sistemide ihtiyaç olabilmektedir.

sıvı-sogutma-sistemi
İşlemciyi Sıvı İle Soğutan Sistem

Enerji Tüketimi ve Pil Sorunu

Bilgisayarlarda performans artışı beraberinde sadece ısınma sorunu değil bir enerji tüketimi artışını da getirir.Güçlü oyun bilgisayarları, server bilgisayarları, iş istasyonları vb. sistemler yüksek miktarda elektrik tüketir.Dizüstü bilgisayarlarda bu durum bir pil sorununu beraberinde getirir.Bilgisayarınızın pil kapasitesinin fazla olması bir yere kadar iyidir.Daha uzun süre çalışma imkanı verir.Ama pilin kalitesi ve güvenliği de önemlidir.Bilgisayarlar da kullanılan piller lityum temelli pillerdir.Bu pillerde kapasite(mAh değeri) arttıkça olası bir patlama durumunda verdiği hasar da artar.

Çevre Birim Aygıtlarının Kalitesi

Monitör, fare, klavye gibi cihazlar çevre birim aygıtlardır.Monitörünüzün uygun büyüklük ve çözünürlükte olması hem aldığınız verim hem de sağlığınız için önemlidir.Gereksiz büyüklüğün bir faydası yoktur.Çözünürlüğün fazla olması da bir yere kadar iyidir.Ancak ekran boyutu büyümediği sürece bir yerden sonra çözünürlüğün faydası yoktur.Tavsiyem en az Full HD çözünürlükte bir monitör kullanmanız.2K ve 4K da iyidir.Eğer kullandığınız programlar geniş bir alanda çalışmanıı gerektiriyorsa klasik 16:9 oranlı monitörlerden farklı olan 21:9 oranlı monitörler kullanabilirsiniz.Ayrıca monitörünüzün tazeleme hızının( Hz değeri) yüksek, gecikme süresinin (ms değeri) düşük olması iyidir.Kullanığınız farenin yüksek ve değişken hassasiyet (DPI) değerlerine sahip olması profesyonel oyunlarda avantajdır.Kablosuz olanlar ergonomiktir ancak pil konusunu unutmayalım.Klavyenizin tuşları parmağınıza iyi oturmalıdır.Oyuncu klavyelerinde mekanik tuş, arka aydınlatma, fan gibi teknolojiler bulunur.Kullandığınız hoparlör veya kulaklığında ses kalitesi birçok yerde avantaj sağlar.Oyuncular için kulaklık ve mikrofon kalitesi,gürültü önleme durumlar vb. çok önemlidir.Ayrıca kaliteli bir WebCam bulunması da görüntülü konuşma uygulamalarında ve internet yayıncılığında size avantaj sağlar.

Bu yazımda sizlere bilgisayar alırken dikkat etmeniz gereken etmenlerden ve yüzeysel olarak bilgisayar donanımlarından bahsettim.Umarım faydalı olabilmişimdir.Bir sonraki yazımda görüşmek üzere.Sağlıcakla kalın, takipte kalın 🙂

Yararlandığım Kaynaklar:

Yazı Kaynaklarım:

Resim Kaynaklarım:

Yazar: enesaricioglu

Ben Enes ARICIOĞLU.2000 yılında Erzurum’da doğdum.İlk okulu Özel Güneş Koleji’nde Liseyi Özel Final Koleji’nde okudum.Şuan da üniversite sınavı(YKS) sonuçlarını beklemekteyim.Bilgisayarlar,elektrik ve elektronik,makineler,teknoloji vb. konulara çocukluktan beri ilgi duyuyorum.Kendimi bu alanlarda geliştirmeye çalışıyorum.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir